Ruimtelijke ordening

Werkgroep Ruimtelijke ordening

Doelgroep: Alle wijkbewoners

Activiteit: Belangenbehartiging in het kader van de herontwikkeling van de wijk

De Hertogenwijk is een van de verouderde wijken van Tiel. Door het opkrieken is de leefbaarheid verbeterd. Voor de wijkbewoners zijn echter de plannen voor de lange termijn veel belangrijker. Een aantal zaken moet worden aangepakt: het openbare gebied is van slechte kwaliteit, het winkelgebied is eenzijdig en onaantrekkelijk en sommige woningtypes zijn verouderd.

Bewonersvisie
In 2002 nam woningcorporatie SCW, in overleg met de gemeente, het initiatief om een bewonersvisie op te stellen voor het oostelijke deel van de wijk, tot aan de Hertog Reinaldlaan. Ruim tweehonderd huishoudens deden hieraan mee. Hun werd gevraagd naar hun wensen en ideeën voor de toekomst van de wijk. Stichting Hertogenwijk speelde een centrale rol bij het peilen van wat er onder de bewoners leefde.

Het bleek dat bij de bewoners veel ergernis en onvrede leefde. De meeste bewoners wilden graag in de wijk blijven wonen, maar wel graag in een beter en groter huis. Er waren veel aanmerkingen op de flats. Niet alleen liet het onderhoud en beheer te wensen over, er kwamen ook veel comfortgebreken naar boven (geen cv, geen brandtrap, geen lift, de badkamer is uit de tijd, kleine balkons, slechte inbraakveiligheid, slecht onderhoud). Daarnaast waren er structurele gebreken (te klein, te weinig kamers, te kleine keuken, gehorig).

De prioriteiten van wijkbewoners (Bron: enquête 2004)

Duidelijk is dat de wijkbewoners renovatie van de flats het allerbelangrijkste vonden. Zij hechtten veel waarde aan het open, sociale en groene karakter van de wijk. Er was veel vraag naar verbeteren van de groenvoorzieningen, een speeltuin, winkels in plaats van horeca en opknappen van het Hertogenplein. (Sinds het opstellen van de bewonersvisie zijn enkele speelvoorzieningen gerealiseerd en is het Hertogenplein opgeknapt.)

De contacten in de wijk werden positief gewaardeerd. Aan de andere kant vonden zowel allochtone als autochtone wijkbewoners dat in de flats te veel allochtonen op een kluitje woonden. Het percentage wijkbewoners met een migratieachtergrond was (en is) dertig procent, drie maal zo hoog als in de rest van Tiel. Rondom het Hertogenplein is de concentratie nog veel hoger.

Groene dijkstrook (bron: Stedenbouwkundige Visie Hertogenwijk)Een groene dijkstrook
In 2004 publiceerde de gemeente de Visie Wonen en werken. Hierin is woningbouw voorzien op de dijkstrook tussen de Hertog Arnoldstraat en de Ophemertsedijk, en op een deel van de Plantage. Dit zijn juist de groene gebieden waar de bewoners van de Hertogenwijk recreëren en waar kinderen spelen in de speeltuin. Uit de bewonersvisie is gebleken dat er in de wijk geen draagvlak is voor bouwen op deze locaties. Stichting Hertogenwijk heeft de gemeente een alternatief plan aangeboden. In dit plan blijven deze twee locaties groen en worden de recreatieve mogelijkheden vergroot. Dit komt de leefbaarheid in de wijk ten goede.

Stedenbouwkundige visie
De gemeente heeft vervolgens een Stedenbouwkundige visie op de Hertogenwijk ontwikkeld. Deze visie is meer gericht op de belangen van de wijk. In de Stedenbouwkundige visie valt de Plantage af als bouwlocatie. De dijkstrook blijft echter als potentiële bouwlocatie gehandhaafd.

Mogelijke bebouwing dijkzone (Bron Stedenbouwkundige visie Hertogenwijk)

Waalfront-ontwikkelingen
In 2006 presenteerde de gemeente het Masterplan voor het Waalfront. In dit masterplan is aangegeven hoe Tiel de strook tussen het Amsterdam-Rijnkanaal tot over het Indundatiekanaal aantrekkelijker wil maken. Een groot deel van het plan richt zich op herinrichting van de Waalkade. Maar ook extra bebouwing langs de dijken is er onderdeel van. Het bevat geen concrete bouwplannen, maar geeft een beeld van wat de gemeente in grote lijnen wil gaan realiseren.

Zo zou het kunnen worden (Bron Waalfrontplan)Een gedeelte van de Hertogenwijk maakt onderdeel uit van het masterplan. Dit betreft de dijkstrook langs de Hertog Arnoldstraat, het Aldi-terrein en de Plantage, tot aan Bellevue. Hier kan volgens het masterplan een aantal appartementencomplexen gebouwd worden. Daarbij zal tussen de gebouwen wel ruimte voor groen en spelen blijven. Op de Plantage kan een nieuw hoog gebouw gerealiseerd worden en op het Aldi-terrein woningen (laagbouw). Het dierenparkje zal vergroot worden en toegankelijker gemaakt worden.

Bestemmingsplan
Vooruitlopend op het nieuwe bestemmingsplan heeft de gemeente een gebiedsvisie opgesteld. Dit is een bundeling van alle visies en nota's die al gemaakt zijn en die op Tiel-West van toepassing zijn. De gemeenteraad heeft de gebiedsvisie in maart 2010 gewijzigd vastgesteld. De wijziging betreft het zogenaamde Tielsmaterrein (een deel van de Plantage). De Raad heeft als reactie op onze bezwaren besloten dit terrein niet aan te wijzen voor woningbouw, maar het op te nemen als groengebied.

Het bestemmingsplan kunt u inzien of downloaden op www.tiel.nl. Hier vindt u onder het kopje Projecten en plannen een speciale pagina over het bestemmingsplan Tiel-West. Voor meer informatie kunt u terecht bij het omgevingsloket van het Klant Contact Centrum op het stadhuis.

Wijkontwikkelingsplan
In 2008 hebben de gemeente en de SCW een ontwikkelingsplan voor de Hertogenwijk opgesteld. In dit plan staan voorstellen voor ingrepen om de leefbaarheid in de wijk te bevorderen en de woningvoorraad te verbeteren. Wat er uiteindelijk gebeurde, is bepaald in gesprekken tussen de SCW, de gemeente, de bewoners en de ondernemers van de wijk. Stichting Hertogenwijk bewaakte daarbij het algemene belang van de wijkbewoners.

Woningen, gebouwen en woonomgeving in de Molukse wijk, in de omgeving van de Rumptstraat / Diderik Vijghstraat en in het winkelgebied rond het Hertogenplein kwamen in aanmerking voor een ingreep. Vooruitlopend op ingrijpender plannen zijn voorstellen uitgewerkt voor de Molukse wijk en voor het gebied rond het Hertogenplein (de blauw omrande gebieden op het kaartje). Stichting Hertogenwijk heeft bezwaar gemaakt tegen het feit dat de wijk werd opgeknipt in deelgebieden. Er heeft geen integrale afweging plaatgevonden van de behoeften op wijkniveau.

Molukse wijk
De woningen in de Molukse wijk waren bijna vijftig jaar oud en voldeden niet meer aan de eisen van deze tijd. Er was bijvoorbeeld geen mogelijkheid om op de bovenverdieping een tweede toilet te maken. De achtertuinen waren groot, en vooral ouderen hadden moeite deze te onderhouden. Daarnaast was aandacht nodig voor het wijkcentrum, het Anugerahplein en de woonomgeving.

Uitgangspunt voor het maken van de plannen was dat de sterke sociale en culturele binding behouden moest blijven. In 2010 zijn gesprekken gehouden met verschillende groepen en organisaties en zijn alle bewoners thuis bezocht. Daarna zijn de mogelijke plannen voor de wijk aan de bewoners gepresenteerd. Er is gekozen voor een gefaseerde aanpak:
stap 1 - nieuwbouw van eengezinswoningen op de flatlocatie Diderik Vijghstraat
stap 2 - renovatie rondom het wijkcentrum
stap 3 - nieuwbouw van flexwoningen bij twee blokken aan de Nieuwe Tielseweg
stap 4 - renovatie (met eventueel mogelijkheden voor nieuwbouw) van het middengebied.

Logo Werk aan de winkelHertogenplein
Het Hertogenplein is het hart van de wijk. Om dit plein ook in de toekomst aantrekkelijk te houden, hebben SCW en de gemeente de handen ineen geslagen. Onder de noemer 'Werk aan de Winkel' zijn de woningen, de winkels en de woonomgeving opgeknapt.

Het pleintje heeft nieuwe planten en picknicktafels gekregen. Met kleurige lijnen is voor de kinderen een veilig speel- en verkeersplein gemaakt. Samen met de ondernemers en eigenaren zijn de gevels van de winkels hersteld, schoongemaakt en geschilderd en voorzien van nieuwe zonneschermen.

De entrees en trappenhuizen van de SCW-flats aan de Graaf Waltgerlaan zijn opgeknapt en versierd met kindertekeningen en deze woningen zijn gerenoveerd. Ook zijn bij deze flats liften aangebouwd, wat de grootste wens van de bwoners was. De buitenkant van de SCW-flats aan de Hertog Karellaan is verbeterd en in deze flats zijn verschillende verbeteringen aangbracht. De eigenaren van de koopflats aan de Hertog Karellaan en de Graaf Waltgerlaan hebben dankzij een bijdrage van 'Werk aan de winkel' voor minder dan de helft van de kosten achterstallig onderhoud laten uitvoeren aan de daken, balkons en entrees. In 2015 kregen de eigenaren van de koopflats aan de Hertog Arnoldstraat, Diderik Vijghstraat en Jonge Schutskooilaan dezelfde mogelijkheid. De eigenaren van de flats op de hoek Graaf Waltgerlaan / Hertog Karellaan kregen een bijdrage om op het terrein achter de flat parkeergelegenheid aan te leggen.

Om de sociaal-economische situatie van de wijk te verbeteren, is het project 'Werelds koken'  gestart, waarbij vrouwen geactiveerd worden met samen koken als instrument. In 2014-2015 was er een fonds beschikbaar voor verbeteringen in de hele wijk waarvoor alle wijkbewoners voorstellen konden indienen. In hetzelfde jaar is een buurtmoestuin aangelegd voor de flatbewoners.

Rol van Stichting Hertogenwijk
Stichting Hertogenwijk zorgt ervoor dat de meest actuele informatie in te zien is in het Infocentrum en op deze website. Daarnaast houden wij de ontwikkelingen nauwgezet in de gaten. Omdat het aantal vrijwilligers beperkt is, kan ook onze inbreng maar beperkt zijn. Wij houden ons daarom uitsluitend bezig met het algemene wijkbelang. Dus als er gebouwd wordt, kijken wij of er voldoende ruimte beschikbaar blijft om te spelen en te parkeren. Als er winkels weggaan, zullen we kijken of er voldoende alternatieven zijn voor de dagelijkse boodschappen van bijvoorbeeld onze senioren. Ook houden we de samenhang van de plannen in de gaten en kijken we bijvoorbeeld naar de verdeling van goedkope en dure woningen.

Wij begrijpen dat sommige wijkbewoners niet blij zijn met alle veranderingen in hun buurt. Voor uw eigen belang zult u zelf moeten opkomen. Als u informatie wilt over hoe en wanneer u bijvoorbeeld bezwaar kunt maken tegen bepaalde plannen, kunt u wel voor advies terecht bij Stichting Hertogenwijk.